Ngày soạn: 13/08/2010 Tuần : 1
Ngày dạy : 16/08/2010 Tiết : 1 PHẦN MỘT: THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG
Bài 1: DÂN SỐ
I. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức: Học sinh cần có những hiểu biết căn bản về :
- Dân số và tháp tuổi.
- Dân số là nguồn lao động của một địa phương.
- Tình hình và nguyên nhân của sự gia tăng dân số.
- Hậu quả của sự gia tăng dân số ở các nước đang phát triển.
2. Kỹ năng:
- Hiểu và nhận biết được sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số qua các biểu đồ dân số.
- Rèn kỹ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp tuổi.
3. Thái độ:
- Thấy được tầm quan trọng của sự gia tăng dân số đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của một đất nước.
II. Phương tiện dạy học:
- Tháp tuổi hình 1.1 phóng to.
- Biểu đồ gia tăng dân số Thế Giới từ đầu công nguyên đến năm 2050 hình 1.2.
- Biểu đồ hình 1.3 và hình 1.4 .
III. Hoạt động trên lớp:
1. Ổn định lớp:
2. Giới thiệu chương trình:
3. Bài mới:
Số lượng người trên Trái Đất không ngừng tăng lên và tăng nhanh. Vậy hiện nay trên Trái Đất có bao nhiêu người? Trong đó có bao nhiêu nam, nữ, bao nhiêu người già, người trẻ… Và cứ như vậy điều đó có là thách thức lớn đối với việc phát triển kinh tế-xã hội không? Chúng ta cùng tìm câu trả lời trong bài hôm nay.

Họat động của giáo viên – học sinh
Nội dung chính

Họat động 1:
GV: Cho HS đọc khái niệm dân số trang 186, đọc SGK đoạn kênh chữ từ “kết quả điều tra … lao động của một địa phương”.
- Nói theo tổng điều tra dân số TG năm 2000 thì dân số Thế giới khoảng 6 -7 tỉ người.
CH: Dựa vào kiến thức SGK: Hãy cho biết kết quả điều tra dân số có tác dụng gì ?
GV chốt ý: Cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số và nguồn lao động của 1 địa phương, 1 nước.
GV khẳng định: Dân số là nguồn lao động quí báu cho sự phát triển KT-XH của 1 địa phương và dân số được biểu hiện cụ thể bằng 1 tháp tuổi (tháp dân số)
GV sử dụng tranh 1.1 và giới thiệu sơ lược H1.1-SGK về cấu tạo, màu sắc biểu hiện trên tháp tuổi.
- Tháp tuổi gồm đáy tháp, thân tháp và đỉnh tháp, cột đứng chỉ độ tuổi, cột ngang chỉ tổng số nam (bên trái), tổng số nữ (bên phải)
- Màu xanh lá cây (0-14 tuổi): biểu thị số người chưa đến tuổi lao động, màu xanh biển(15-59 tuổi): chỉ số người trong độ tuổi lao động, màu cam(60 tuổi trở lên): chỉ số người ngoài lao động.
CH: Các em thuộc nhóm tuổi nào? (dưới tuổi lao động)
GV: Gọi HS đọc câu hỏi SGK / tr3, và chia nhóm.
N1: Trong tổng số các em từ khi mới sinh ra đến 4 tuổi ở tháp A ước tính bao nhiêu bé trai và gái ?
Tháp A Nam Nữ
0-4 tuổi Khoảng 5,5 triệu Khoảng 5,5 triệu
N2 : Tương tự ở tháp B
Tháp B Nam Nữ
0-4 tuổi Khoảng 4,3 triệu Khoảng 4,8 triệu
N3 : Hình dạng 2 tháp tuổi khác nhau như thế nào ?
A: Tháp có đáy rộng, thân thon dần về đỉnh ( tháp có dân số trẻ.
B: Tháp có dáy thu hẹp lại, thân tháp rộng phình ra ( tháp có dân số già.
N4 : Tháp tuổi có hình dạng như thế nào thì tỉ lệ người trong độ tuổi lao động cao ?(tháp có đáy thu hẹp lại, thân tháp phình rộng ra)
HS làm việc theo từng nhóm và cử đại diện từng nhóm trả lời.
CH: Như vậy tháp tuổi giúp cho ta hiểu được đặc điểm gì của dân số?
GV: Tháp tuổi là biểu hiện cụ thể về dân số của 1 địa phương.
+ Tháp tuổi cho biết các độ tuổi của dân số, số nam, nữ, số người trong độ tuổi dưới lao động,trong tuổi lao động và số người trên tuổi lao động.
+ Tháp tuổi cho biết nguồn lao động hiện tại và trong tương lai cuả một địa phương.
+ Hình dáng tháp tuổi cho ta biết dân số trẻ (tháp