GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9

Ngày soạn : 20/10/2010
Ngày dạy: 26/10/2010
Tuần 11
Bài 11
Tiết 51,52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh
- Những hiểu biết bước đầu về tác giả Huy Cận và hoàn cảnh ra đời của bài thơ.
- Cảm xúc của nhà thơ trước biển cả rộng lớn, cuộc sống lao động của ngư dân trên biển.
- Nghệ thuật ẩn dụ, phóng đại, cách tạo dựng những hình ảnh tráng lệ, lãng mạn.
- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ.
- Cảm nhận được cảm hứng thiên nhiên, cuộc sống lao động của tác giả.
II. PHƯƠNG PHÁP- PHƯƠNG TIỆN
1. Phương pháp: Gợi tìm, Quy nạp, vấn đáp, thảo luận nhóm, thuyết trình, trực quan.
2. Phương tiện:
Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, đồ dùng dạy học
Học sinh: Học bài cũ và chuẩn bị bài mới.
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1. Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”. Cảm nhận về chất lính trong bài thơ ?
3. Bài mới :
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về bài thơ.
Hỏi: Giới thiệu những hiểu biết về tác giả Huy Cận?
Giới thiệu chân dung Huy Cận và nhấn mạnh đặc điểm thơ ca của Huy Cận trước và sau cách mạng.
H: Hiểu gì về đất nước năm 1958?
GV nhấn mạnh hoàn toàn cảnh đất nước.
GV hướng dẫn HS đọc văn bản.
H: Bài thơ nên đọc như thế nào? âm hưởng chung của bài thơ?
HS: Lạc quan, vui tươi, mạnh mẽ
GV đọc mẫu, gọi HS đọc.
Một số chú thích lưu ý.
Hỏi: Bố cục bài thơ theo hành trình chuyến ra khơi như thế nào?
- Hãy nêu đại ý của bài thơ?
Hoạt động 2: Hướng dẫn phân tích đoạn 1
HS đọc đoạn 1.
H: Cảm nhận về hình ảnh thiên nhiên ở hai câu đầu?
( Phân tích nghệ thuật so sánh, nhân hóa).
H: Đặt trong cảnh thiên nhiên đó, người ra khơi mang cảm hứng như thế nào?
Phân tích tâm trạng và ý nghĩa lời hát của người dân chài.
Học sinh phát biểu, giáo viên nhậ xét và bổ sung.

Đọc 4 khổ thơ tiếp.
H: Cảm hứng con thuyền xuất hiện thể hiện cảm hứng gì về người chủ dân chài?
HS: Cảm hứng lao động và cảm hứng thiên nhiên vũ trụ hòa hợp.
H Em hiểu như thế nào về khúc ca lao động của người đánh cá?
HS: Công việc lao động mệt nhọc của người đánh cá đã thành bài ca đầy niềm vui, nhịp nhàng cùng thiên nhiên.
H: Cảm nhận được vai trò của cảm hứng lãng mạn? ( GV bình)

H: Tìm những câu thơ miêu tả cảnh biển ban đêm đẹp lỗng lẫy?
Phân tích tác dụng của những hình ảnh này trong việc miêu tả cảnh lao động của dân chài?
Học sinh phát biểu, giáo viên nhận xét và bổ sung

HS đọc khổ cuối.
Nhận xét cảnh đoàn thuyền và cách lập câu thơ cuối?
Học sinh phát biểu, giáo viên nhậ xét và bổ sung
Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết.
GV khái quát nội dung – nghệ thuật của bài thơ.
HS đọc ghi nhớ ( SGK)
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Nhà thơ nổi tiếng của phong trào thơ mới.
- Thơ sau cách mạng tràn đầy niềm vui tươi tình yêu cuộc sống.
2. Tác phẩm: 1958: Mở bài phấn khởi xây dựng cuộc sống mới.
3. Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục
a. Đọc chú thích ( SGK)
b. Bố cục: 3 phần.
c. Đại ý: Bài thơ miêu tả một chuyến ra khơi đánh cá của người dân chài vùng biển Quảng Ninh trong âm hưởng tiếng hát lạc quan của người lao động.


II. Phân tích
1. Cảnh ra khơi và tâm trạng con người
- Thiên nhiên được miêu tả bằng những hình ảnh so sánh và nhân hóa độc đáo
( như hòn lửa, cái then, sập cửa) => sự hùng vĩ, mênh mông, tráng lệ khỏe khoắn đi vào trạng thái nghỉ ngơi.
- Đoàn thuyền ra khơi: đầy khí thế hào hùng phấn khởi theo khúc hát lạc quan phơi phới.
2. Cảnh lao động trên biển ban đêm
- Công việc của người lao động đánh cá như gắn